🏦 ธนาคารกลางทั่วโลกยังคงซื้อทองคำอย่างต่อเนื่อง — ตัวเลขล่าสุดบอกอะไรเราบ้าง?
หนึ่งในปัจจัยเชิงโครงสร้างที่สำคัญที่สุดของตลาดทองคำในช่วงหลายปีที่ผ่านมา คือ “อุปสงค์จากธนาคารกลาง” ที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ข้อมูลล่าสุดจากหลายแหล่งแสดงให้เห็นภาพที่ชัดเจนของแนวโน้มนี้
📊 ตัวเลขที่น่าสนใจ
J.P. Morgan คาดการณ์ว่าธนาคารกลางทั่วโลกจะซื้อทองคำประมาณ 800 ตัน ในปี 2026 ซึ่งสะท้อนอุปสงค์ระดับสูงต่อเนื่อง ขณะที่ World Gold Council รายงานว่าในเดือนธันวาคม 2025 ธนาคารกลางซื้อสุทธิ 19 ตัน ทำให้ยอดซื้อทั้งปี 2025 อยู่ที่ 328 ตัน
ข้อมูลที่โดดเด่นเป็นพิเศษคือ จีนซื้อทองคำติดต่อกัน 14 เดือนแล้ว ซึ่งสะท้อนแนวโน้มการกระจายเงินสำรองระหว่างประเทศออกจากการพึ่งพาสกุลเงินใดสกุลเงินหนึ่ง
นอกจากนี้ ผลสำรวจจาก World Gold Council พบว่า 95% ของธนาคารกลางที่ถูกสำรวจ วางแผนเพิ่มสัดส่วนเงินสำรองทองคำในปีนี้
🔍 ทำความเข้าใจบริบท: ทำไมธนาคารกลางถึงสะสมทองคำ?
การสะสมทองคำของธนาคารกลางเป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นทั่วโลก ไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะประเทศใดประเทศหนึ่ง แนวโน้มนี้มีบริบทที่เชื่อมโยงกับหลายปัจจัยเชิงมหภาค ได้แก่
ประการแรก การกระจายเงินสำรองระหว่างประเทศ (Reserve Diversification) — ธนาคารกลางหลายแห่งมีนโยบายกระจายเงินสำรองไปยังสินทรัพย์หลายประเภท ซึ่งทองคำเป็นหนึ่งในสินทรัพย์ที่ไม่ผูกกับเครดิตของรัฐบาลใดรัฐบาลหนึ่ง
ประการที่สอง ความกังวลเรื่องหนี้สาธารณะ — ข้อมูลล่าสุดชี้ว่านักลงทุนต่างชาติเริ่มลดการถือครองพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ เนื่องจากความกังวลเรื่องความยั่งยืนทางการคลัง ตัวอย่างล่าสุดคือกองทุน AkademikerPension ของเดนมาร์กที่ตัดสินใจขายพันธบัตรสหรัฐฯ มูลค่า $100 ล้าน
ประการที่สาม สภาพแวดล้อมด้านอัตราดอกเบี้ย — ในช่วงที่ธนาคารกลางหลายแห่งทั่วโลกดำเนินนโยบายผ่อนคลาย ทองคำซึ่งเป็นสินทรัพย์ที่ไม่ให้ผลตอบแทนในรูปดอกเบี้ยก็มี “ต้นทุนค่าเสียโอกาส” ที่ลดลงตามไปด้วย
📈 มุมมองสถาบันการเงินต่อทองคำปี 2026
สถาบันการเงินชั้นนำมีมุมมองต่อราคาทองคำในปี 2026 ที่หลากหลาย สะท้อนสมมติฐานเชิงเศรษฐกิจที่แตกต่างกัน
J.P. Morgan ประเมินไว้ที่ $6,300/oz ณ สิ้นปี 2026 ซึ่งเป็นคาดการณ์ที่สูงที่สุดในตลาด UBS ประเมินที่ $6,200/oz โดยมีสมมติฐานว่า Fed จะลดดอกเบี้ยต่อ Deutsche Bank คงคาดการณ์ที่ $6,000/oz แม้ราคาจะปรับฐาน Wells Fargo ประเมินกรอบ $6,100-6,300/oz Goldman Sachs ประเมินที่ $4,900/oz โดยระบุว่ามี “upside ที่สำคัญ” หากมีกระแสเงินไหลเข้า ETF ทองคำ และ State Street ประเมินกรอบ $4,000-4,500/oz ซึ่งอาจถึง $5,000 ในบางสถานการณ์
ผลสำรวจ Reuters จากนักวิเคราะห์และเทรดเดอร์ 30 ราย คาดการณ์ราคาทองคำเฉลี่ยที่ $4,746.50/oz สำหรับปี 2026 ซึ่งเป็นคาดการณ์รายปีสูงสุดนับตั้งแต่ปี 2012
🌍 4 สถานการณ์จาก World Gold Council
World Gold Council ได้สรุปภาพรวมไว้ 4 สถานการณ์สำหรับปี 2026 ดังนี้ สถานการณ์ที่ 1 (ขาลง): เศรษฐกิจเติบโตดีจนนำไปสู่เงินเฟ้อ Fed ขึ้นดอกเบี้ย ดอลลาร์แข็งค่า ซึ่งเป็นสภาพแวดล้อมที่กดดันราคาทองคำ สถานการณ์ที่ 2 (คงตัว): สภาพแวดล้อมปัจจุบันดำเนินต่อไป ทองคำอาจเคลื่อนไหว Sideway หรือเพิ่มขึ้น 0-15% สถานการณ์ที่ 3 (ขาขึ้นปานกลาง): เศรษฐกิจชะลอตัวร่วมกับการลดดอกเบี้ย ทองคำอาจเพิ่มขึ้น 5-15% สถานการณ์ที่ 4 (ขาขึ้นรุนแรง): เกิดวิกฤตเศรษฐกิจและความเสี่ยงระดับโลกเพิ่มสูง ทองคำอาจเพิ่มขึ้น 15-30%
สถานการณ์เหล่านี้เป็นกรอบคิดเชิงวิเคราะห์ที่แสดงว่าทิศทางราคาทองคำขึ้นอยู่กับหลายตัวแปรที่เกี่ยวข้องกัน ไม่ว่าจะเป็นนโยบายดอกเบี้ย สภาพเศรษฐกิจ และเหตุการณ์เสี่ยงระดับโลก
💡 Insight: การที่ธนาคารกลางทั่วโลกยังคงสะสมทองคำอย่างต่อเนื่อง ถือเป็นปัจจัยเชิงโครงสร้าง (Structural Factor) ที่แตกต่างจากปัจจัยระยะสั้นอย่างข่าวรายวันหรือความผันผวนของราคา การทำความเข้าใจความแตกต่างระหว่าง “ปัจจัยระยะสั้น” กับ “แนวโน้มเชิงโครงสร้าง” เป็นหนึ่งในพื้นฐานสำคัญสำหรับการทำความเข้าใจตลาดสินทรัพย์ ข้อมูลจากหลายสถาบันมีมุมมองที่หลากหลาย สะท้อนว่าไม่มีใครคาดการณ์อนาคตได้แน่นอน แต่การศึกษาสมมติฐานเบื้องหลังแต่ละมุมมองช่วยเสริมสร้างทักษะในการวิเคราะห์ตลาดได้