โลกเปลี่ยนแหล่งพลังงาน

ทำไมสัปดาห์นี้ถึงทำให้เรื่องนี้สำคัญมากขึ้น?

ในสัปดาห์ที่ราคาน้ำมันพุ่งทะลุ 110 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล และโลกเฝ้าจับตาว่าเรือบรรทุกน้ำมันจะผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้หรือไม่ คำถามหนึ่งดังก้องขึ้นในห้องประชุมรัฐบาลและบอร์ดบริษัทพลังงานทั่วโลก: ‘เราจะพึ่งพาน้ำมันจากภูมิภาคที่ไม่มั่นคงทางการเมืองได้นานแค่ไหน?’

คำตอบที่หลายประเทศกำลังเร่งมือดำเนินการนั้นไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่มันเร่งเร็วขึ้นอย่างมีนัยสำคัญในช่วงสองปีที่ผ่านมา: การเปลี่ยนผ่านพลังงาน (Energy Transition) — การย้ายแหล่งพลังงานหลักของโลกจากเชื้อเพลิงฟอสซิลสู่พลังงานหมุนเวียน ไม่ใช่แค่เพื่อสิ่งแวดล้อม แต่เพื่อความมั่นคงของชาติ

การเปลี่ยนผ่านพลังงานโลกคืออะไร และอยู่ที่ไหนในปี 2569?

การเปลี่ยนผ่านพลังงาน (Energy Transition) หมายถึงกระบวนการที่ระบบพลังงานโลกค่อยๆ เปลี่ยนจากการพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิล เช่น ถ่านหิน น้ำมัน และก๊าซธรรมชาติ ไปสู่แหล่งพลังงานสะอาดที่ผลิตซ้ำได้ อย่างพลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานลม และพลังงานน้ำ

ปี 2569 ถือเป็นปีสำคัญ: การติดตั้งพลังงานแสงอาทิตย์ทั่วโลกทะลุเกณฑ์ประวัติศาสตร์ที่ 500 กิกะวัตต์ต่อปีในปี 2568 และยังคงเติบโตต่อเนื่อง นักวิเคราะห์จาก RMI และ BloombergNEF คาดว่าในช่วง 5 ปีข้างหน้า โลกจะติดตั้งพลังงานลมและแสงอาทิตย์รวมกันถึง 4.5 เทระวัตต์ — เพิ่มขึ้น 67% จากช่วง 5 ปีก่อนหน้า

สิ่งที่เปลี่ยนแปลงไปมากที่สุดคือแรงจูงใจ: ในอดีต การเปลี่ยนผ่านพลังงานขับเคลื่อนด้วยนโยบายสภาพภูมิอากาศเป็นหลัก แต่ในปี 2569 ผู้นำประเทศและซีอีโอบริษัทพลังงานพูดถึง ‘ความมั่นคงพลังงาน’ และ ‘ความเป็นอิสระทางพลังงาน’ มากกว่าเรื่องคาร์บอนเสียอีก

ตัวเลขและเหตุการณ์ที่เปลี่ยนเกม

แบตเตอรีและการกักเก็บพลังงาน: ต้นทุนดิ่งลงอย่างน่าตกใจ

ปัญหาใหญ่ที่สุดของพลังงานหมุนเวียนมาโดยตลอดคือ ‘แสงอาทิตย์ไม่ส่องตอนกลางคืน ลมไม่พัดตลอดเวลา’ แต่ต้นทุนของระบบกักเก็บพลังงาน (Battery Storage) ลดลงอย่างรวดเร็วจนน่าตกใจ: ราคาต่ำกว่า 2 ปีที่แล้วถึง 2 เท่า และต่ำกว่า 3 ปีที่แล้วถึง 3 เท่า

ในปี 2569 การติดตั้งระบบกักเก็บพลังงานทั่วโลกคาดว่าจะทะลุ 100 กิกะวัตต์เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ และจะเพิ่มขึ้นเป็นกว่า 200 กิกะวัตต์ภายในทศวรรษนี้ ซึ่งหมายความว่าอุปสรรคสำคัญที่สุดของพลังงานหมุนเวียนกำลังถูกแก้ไขด้วยกลไกตลาดล้วนๆ

จีน: ผู้นำที่โลกไม่อาจเพิกเฉย

ประเทศที่ขับเคลื่อนการเปลี่ยนผ่านพลังงานโลกมากที่สุดในขณะนี้คือจีน ทั้งในแง่การผลิตแผงโซลาร์เซลล์ แบตเตอรีสำหรับรถยนต์ไฟฟ้า และอุปกรณ์กักเก็บพลังงาน รายงานจาก S&P Global ระบุว่าจีนอยู่ใน ‘Phase 4’ ของการเปลี่ยนผ่านพลังงาน — ขั้นที่เทคโนโลยีสะอาดไม่ใช่แค่ ‘นโยบาย’ แต่เป็น ‘อุตสาหกรรมส่งออกหลัก’ ที่แข่งขันในตลาดโลก

ขณะเดียวกัน ไฮโดรเจนสะอาด (Green Hydrogen) ซึ่งหลายคนมองว่าจะเป็นน้ำมันแห่งอนาคต กำลังเข้าใกล้ความเป็นจริงทางพาณิชย์ ราคา Electrolyzer ที่ใช้ผลิตไฮโดรเจนร่วงลงจาก 250 ดอลลาร์ต่อกิโลวัตต์ในต้นปี 2567 มาอยู่ที่ต่ำกว่า 100 ดอลลาร์ในปัจจุบัน

เชื่อมกับโลกธุรกิจและตลาดอย่างไร?

การลงทุนด้านพลังงานสะอาดในปี 2568 แตะระดับ 2.2 ล้านล้านดอลลาร์ จากมูลค่าการลงทุนพลังงานรวม 3.3 ล้านล้านดอลลาร์ทั้งหมด — เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ที่การลงทุนพลังงานสะอาดมากกว่าพลังงานฟอสซิลอย่างชัดเจน (สัดส่วนเกือบ 2 ต่อ 1) ตัวเลขนี้ไม่ใช่แค่สถิติ แต่สะท้อนว่าเม็ดเงินของนักลงทุนสถาบันทั่วโลกกำลังเทไปทางไหน

สำหรับประเทศไทยและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ซึ่งนำเข้าพลังงานเป็นส่วนใหญ่ วิกฤตช่องแคบฮอร์มุซครั้งนี้กำลังเร่งให้รัฐบาลและภาคเอกชนเร่งลงทุนในพลังงานหมุนเวียนภายในประเทศ ซึ่งถือเป็นการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างที่มีนัยสำคัญต่ออุตสาหกรรมหลายภาคส่วน

ภาคธุรกิจที่ได้รับผลกระทบโดยตรง ได้แก่ อุตสาหกรรมพลังงาน บริษัทสาธารณูปโภค ผู้ผลิตแผงโซลาร์และแบตเตอรี อุตสาหกรรมก่อสร้าง และผู้ให้บริการทางการเงินที่สนับสนุนโครงการพลังงานหมุนเวียน — ห่วงโซ่นี้กว้างกว่าที่หลายคนคิด

รู้หรือเปล่า? ตัวเลขที่น่าสนใจ

• 500 GW — ปริมาณพลังงานแสงอาทิตย์ใหม่ที่ติดตั้งทั่วโลกในปี 2568 ผ่านเกณฑ์ประวัติศาสตร์นี้เป็นครั้งแรก เทียบได้กับการผลิตไฟฟ้าของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์หลายร้อยโรงรวมกัน (ที่มา: RMI / S&P Global, 2026)
• $2.2 ล้านล้านดอลลาร์ — มูลค่าการลงทุนพลังงานสะอาดทั่วโลกในปี 2568 มากกว่าการลงทุนในพลังงานฟอสซิลเกือบ 2 เท่า — ครั้งแรกในประวัติศาสตร์พลังงานโลก (ที่มา: IEA / BloombergNEF)
• ต้นทุนแบตเตอรีลดลง 3 เท่าใน 3 ปี — การลดลงของต้นทุนระบบกักเก็บพลังงานนี้เร็วกว่าที่ผู้เชี่ยวชาญส่วนใหญ่คาดการณ์ไว้ในปี 2563 ถึงหลายปี (ที่มา: BloombergNEF 2026)

ปิดท้ายวันอาทิตย์

ไม่ว่าสถานการณ์ในช่องแคบฮอร์มุซจะคลี่คลายอย่างไร มีสิ่งหนึ่งที่แน่นอน: โลกกำลังเร่งหาทางลดการพึ่งพาน้ำมันจากภูมิภาคที่ไม่มั่นคง และพลังงานหมุนเวียนได้พิสูจน์ตัวเองแล้วว่าไม่ใช่แค่ ‘ทางเลือกสีเขียว’ แต่เป็น ‘ทางเลือกที่คุ้มค่าและปลอดภัยกว่า’ ในทางเศรษฐศาสตร์

การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในระบบพลังงานโลกมักใช้เวลาหลายทศวรรษ แต่สัญญาณทุกอย่างในปี 2569 ชี้ว่าจังหวะกำลังเร่งเร็วขึ้น สัปดาห์หน้า Taurex จะกลับมาพร้อมกับภาพรวมตลาดฉบับเสาร์-อาทิตย์ขณะเดิม ขอบคุณที่อ่านจนถึงบรรทัดสุดท้าย พักผ่อนให้เต็มที่นะครับ/ค่ะ

ข้อจำกัดความรับผิดชอบ: เนื้อหาในบทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ทางการศึกษาและให้ข้อมูลเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางการเงินหรือการลงทุนแต่อย่างใด